Historia Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w Czarnkowie 1936-2017


Początki spółdzielczości mleczarskiej w powiecie Czarnkowskim wiążą się z rokiem 1874 czyli XIX wiekiem, wówczas powstała pierwsza Polska spółdzielnia w powiecie Czarnkowskim. Tradycja spółdzielcza obowiązywała zatem na tym terenie od tego czasu.

Spółdzielnia Mleczarska w Czarnkowie przechodziła wiele zakrętów. W drugiej połowie lat trzydziestych XX wieku z podupadającej firmy o ograniczonym asortymencie produkcji prowadzonej przez obywatela Niemiec – Adolfa Branda przeszła przez wichry wojny i czasy powojenne. 6 grudnia 1945 roku reaktywowana została działalność Mleczarni Spółdzielczej -prezes pan Klawek, Zarząd Mleczarni w osobach panów Magdziarza, Paula oraz Krajewskiego, władze miasta Czarnków reprezentował Starosta Sobański. Po zakończeniu działań wojennych firma została upaństwowiona i funkcjonowała pod nazwą Państwowe Przetwórstwo Mleka, przez kolejne lata Spółdzielnia przechodziła kolejne przekształcenia ( m. in. przekształcono ją w organizację rolniczą ). Na początku lat siedemdziesiątych nazwana została Spółdzielnia Mleczarska w Czarnkowie. To właśnie od lat siedemdziesiątych rozpoczęła swoją działalność podlegając pod Wojewódzki Związek Spółdzielni w Poznaniu. Także w latach siedemdziesiątych rozpoczęto produkcję mleka i śmietany w butelkach oraz twarogu. Od roku 1972 prezesem był mgr inż. Jerzy Siuda. W roku 1975 Spółdzielnia przechodzi kolejną reorganizacje i funkcjonuje jako Zakład Mleczarski w Czarnkowie zarządzana jest przez dyrektora Jerzego Siudę i podlega WZSM w Pile z siedzibą w Chodzieży. Kolejnym etapem jest rok 1980 gdzie w grudniu na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Przedstawicieli powołano Okręgową Spółdzielnie Mleczarską w Czarnkowie z oddziałami produkcyjnymi w Komorzewie, Nowych Dworach i Wronkach. Także na tym Zgromadzeniu uchwalono nowy statu i wybrano Radę Nadzorczą, z przewodniczącym Lechem Maszewskim na jej czele, która wyłoniła Zarząd w składzie:

Prezes Zarządu – mgr inż Jerzy Siuda

Wiceprezes Zarządu – Andrzej Wielgosz

Wiceprezes Zarządu – Władysław Kerger

We wrześniu 1981 roku pracę w Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w Czarnkowie rozpoczyna mgr Zofia Just- na stanowisku instruktora skupu i samorządu a od 1 stycznia 1982 powierza się jej stanowiska kierownika skupu a po odejściu Wiceprezesa Wielgosza pełni jego obowiązki. Od maja 1983 roku prace w Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej na stanowisku Wiceprezesa ds. Handlu i Skupu podejmuje mgr inż. Helmut Doliwa a Wiceprezesem ds. Produkcji i Techniki jest Wiktor Malicki . Kolejnym ważnym etapem rozwoju było otwarcie sklepu nabiałowego na os. Parkowym w roku 1984. Koniec roku 1989 przyniósł zmiany w gospodarce – urynkowienie, usamodzielnienie i ceny wolnorynkowe. Rozpoczął się najtrudniejszy okres w handlu. W tej sytuacji 30 stycznia 1990 roku na pierwszym posiedzeniu Rady Nadzorczej podjęto decyzję o zmianie Zarządu. Rada Nadzorcza pod przewodnictwem Przewodniczącego Rady Nadzorczej Lechem Maszewskim wybrała zarząd w składzie:

Prezes Zarządu – mgr inż. Helmut Doliwa

Wiceprezes Zarządu – mgr inż Jerzy Siuda

30 marca 1990 roku nowo wybrana Rada Nadzorcza z przewodniczącym jej Marianem Bałęcznym powołała do Zarządu mgr Zofię Just która równocześnie pełniła funkcję kierownika skupu. Od lat dziewięćdziesiątych rozpoczął się prawdziwy wyścig rozwojowy – powstaje nowoczesna aparatownia, nowe magazyny chłodnicze, zakupione zostają pierwsze maszyny ( termizator i pakowaczka ) do produkcji twarożków homogenizowanych ( które pracują do dnia dzisiejszego ! ). Pierwsza produkcja twarożków homogenizowanych odbywa się w maju 1993. W roku 1994 Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Czarnkowie otrzymuje wyróżnienie gospodarcze HIT 1994 – w zakresie produkcji twarożków. W kolejnych latach znacząco rośnie skup mleka co pociągnęło za sobą konieczność dalszej modernizacji i rozbudowy zakładu m.in. następuje modernizacja kotłowni i zamiana opału z węgla na gaz, zamontowanie wytwornicy pary, zmniejszenie ilości amoniaku w instalacji do poziomu poniżej 100 kg z około 1000 kg. Zmiany organizacyjne i technologiczne oraz nowa paleta wyrobów postawiły Spółdzielnie w czołówce województwa Wielkopolskiego oraz w kraju. Dalej patrząc Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Czarnkowie produkuje: jogurty, Deser Ryżowy Czaruś, Serniczek z polewą, Kaszkę Manną, Deser Zuzia, śmietany itp. . Kolejnym etapem rozwoju była podjęta w roku 1998 decyzja Zarządu i Rady Nadzorczej o przyłączeniu na zasadach spółdzielczych Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w Chodzieży. Od 1 stycznia 1999 roku Spółdzielnia działa już na większym terenie. Pierwsze inwestycje w Chodzieży to modernizacja masłowni i twarożkarni – wprowadzenie kotłów twarożkarskich zamkniętych do produkcji twarogów, zakup linii do produkcji twarogu firmy Alpma, wybudowanie nowej kotłowni ( instalacja kotłów gazowych Loosa ), dokonano szerokiej modernizacji instalacji chłodniczej dzięki czemu zmniejszono ilość amoniaku z 3000 kg do 100 kg. Dzięki tym inwestycjom możliwa była koncentracja produkcji, przeniesiono z Czarnkowa do Chodzieży produkcję twarogów oraz Sera Smażonego ( został tam zmodernizowany i wydzielony dział produkcji Sera Smażonego ). Wszystkie nakłady na modernizacje zakładów w Czarnkowie i Chodzieży ponoszone były dla spełniania surowych norm mikrobiologicznych dla produktów żywnościowych i zdobywania rynków zbytu. Zakład w Chodzieży uzyskał pozwolenie na eksport w 2002 roku, w tym samym czasie prowadzono szeroko idące prace aby Czarnkowski zakład także był przystosowany do produkcji na rynki europejskie. Po wejściu Polski do Unii Europejskiej w 2004 roku następują dalsze prace inwestycyjne w zakładach Czarnków i Chodzież:

  • budowa nowej proszkowni w zakładzie w Chodzieży oddanej do użytku na przełomie 2004/2005

  • wprowadzenie nowej technologii w zakresie przerobu serwatki kwaśnej – nanofiltracja w 2002 roku. Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Czarnkowie jako pierwsza w kraju wprowadziła taki przerób oraz proszkowanie serwatki kwaśnej

  • modernizacja oczyszczalni ścieków w Chodzieży zwiększając jej zdolność utylizacji ścieków do potrzeb zakładu w roku 2003


Skup mleka na przestrzeni tych lat z niecałych 40 mln w roku 1999 do ponad 66 mln w roku 2016, corocznie skup wzrastał. Od roku 2004 Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Czarnkowie dokonywała sukcesywnie zakupów samochodów cystern do odbioru mleka, w tym okresie zakupiono 17 cystern do odbioru mleka i jeden samochód MAN chłodnia do wywozu produktów mleczarskich

  • w Czarnkowie zakup w roku 2007 terenu pod budowę magazynu wysokiego składowania oraz sklepu

  • uruchomienie w grudniu 2009 nowoczesnego sklepu w Czarnkowie który jest dumą Spółdzielni jak i miasta. Sklep jest miejscem zakupów mieszkańców zarówno Czarnkowa j i jego okolic oraz wielu gości spoza naszego regionu

  • uruchomienie magazynu wysokiego składowania w Czarnkowie na początku 2010 roku

  • zakup i uruchomienie nowoczesnej linii produkcyjnej w Czarnkowie ( produkcja w przepływie – sterylna ) dla deserów mlecznych takich jak Kaszka Manna, Deser Ryżowy Czaruś i Deser Zuzia w roku 2011

  • budowa biogazowni w oddziale Chodzieskim w celu przystosowania zakładu do rygorystycznych wymogów ochrony środowiska - oddana do użytku w roku 2012



Wszystkie te inwestycję wynikały z rozwoju rynku, zwiększającego się skupu mleka, unowocześniania produktów utrzymując ich naturalność oraz, co bardzo ważne, dbałości o środowisko naturalne.

Na przełomie ostatnich 25 lat przewodniczącymi Rady Nadzorczej Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w Czarnkowie byli:

  • Od marca 1990 do czerwca 1994 – p. Marian Bałęczny

  • Od czerwca 1994 do czerwca 2003 – p. Roman Popielski

  • Od czerwca 2003 do czerwca 2011 – p. Stanisław Szkoda

  • Od czerwca 2011 do czerwca 2015 – p. Roman Popielski

  • Od czerwca 2015 do dnia dzisiejszego – p. Przemysław Jagła